ผ่าตัดไขมันส่วนเกินคืออะไร? ปลอดภัยไหม? รวมทุกเรื่องที่ต้องรู้

การผ่าตัดไขมันส่วนเกิน ในที่นี้หมายถึง “การดูดไขมัน” (Liposuction) ซึ่งถือเป็นกระบวนการศัลยกรรม (ผ่าตัดเล็ก) เพื่อกำจัดเซลล์ไขมันส่วนเกินที่สะสมอยู่ตามจุดต่างๆ ของร่างกาย

เป้าหมายหลักคือการ “ลดสัดส่วน” และ “ปรับรูปร่าง” ไม่ใช่การลดน้ำหนัก โดยไขมันเหล่านี้มักเป็นไขมันดื้อด้านที่การควบคุมอาหารหรือออกกำลังกายแล้วยังไม่เห็นผล

ในกระบวนการ อาจมีการใช้เทคโนโลยีเพื่อช่วยสลายไขมันก่อนทำการดูด เช่น Vaser หรือ BodyTite ซึ่งควรเป็นเครื่องมือที่ผ่านการรับรองมาตรฐานสากล

การสะสมของไขมันในร่างกายของแต่ละคนจะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับพันธุกรรมและฮอร์โมน โดยบริเวณที่คนนิยมเข้ารับการผ่าตัดลดสัดส่วนและเห็นผลการเปลี่ยนแปลงชัดเจนที่สุด มี 4 บริเวณหลักๆ ดังนี้

1.หน้าท้องและเอวเอส (Abdomen & Flanks):

เป็นจุดที่ลดยากที่สุดและสะสมไขมันได้ง่ายที่สุดทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย การดูดไขมันส่วนเกินในจุดนี้จะช่วยเปลี่ยนพุงหมาน้อย หรือเอวหนาๆ ให้กลายเป็นหน้าท้องที่เรียบแบนและมีส่วนเว้าส่วนโค้งของเอวเอสที่ชัดเจนขึ้น

2.แขน 360 องศา (Upper Arms 360°)

บอกลาปัญหาแขนใหญ่ แขนห้อยเป็นถุงกาแฟด้วยการเก็บรายละเอียดรอบแขนแบบ 360 องศา ครอบคลุมตั้งแต่ ท้องแขน หน้าแขน และหัวไหล่ เพื่อให้แขนดูเรียวเล็ก ลีนกระชับ และไม่มีเนื้อส่วนเกินโผล่ออกมาเวลาใส่เสื้อสายเดี่ยวหรือเกาะอก

3.ขา 360 องศา 6 จุด (Thighs 360°)

สำหรับผู้ที่มีปัญหาขาเบียด หรือขานอกทู่จนทำให้ดูเตี้ยตัน เราจะใช้เทคนิคการผ่าตัดเก็บไขมันส่วนเกินทั่วเรียวขารวม 6 จุดสำคัญ ได้แก่ ขานอก ขาหน้า ขาใน ขาหลัง เนื้อใต้ก้น และเข่าด้านใน เพื่อเหลารูปร่างให้ขาดูเรียวยาว สมส่วน และเว้าโค้งสวยงามครบทุกมิติ

4.กรอบหน้าและเหนียง (Chin & Jowl)

สำหรับผู้ที่มีปัญหาคางสองชั้น หน้ากลมพองจากไขมันสะสม หรือถ่ายรูปมุมไหนก็เห็นเหนียงชัด การผ่าตัดไขมันส่วนเกินบริเวณนี้จะช่วยกำจัดเซลล์ไขมันใต้คางและกรอบหน้า ช่วยให้กรอบหน้าคมชัด มีมิติ และหน้าดูเรียวเล็กลงอย่างเป็นธรรมชาติ

คุณเหมาะกับการดูดไขมัน หากมีคุณสมบัติดังนี้:

• มีไขมันสะสมเฉพาะจุด:

เช่น หน้าท้อง, ต้นแขน, ต้นขา แม้ว่าจะพยายามออกกำลังกายหรือควบคุมอาหารแล้วก็ตาม

• มีค่า BMI ไม่สูงเกินไป:

ผู้ที่มีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม (หรือน้ำหนักเกินเล็กน้อย) จะเห็นผลลัพธ์ชัดเจนกว่า

• ผิวหนังมีความยืดหยุ่นดี:

ผู้ที่ผิวหนังไม่หย่อนคล้อยมากจนเกินไป หลังดูดไขมันผิวจะสามารถหดกระชับกลับมาได้ดีกว่า

• มีสุขภาพร่างกายแข็งแรง:

ไม่มีโรคประจำตัวร้ายแรงที่เสี่ยงต่อการผ่าตัด

การดูดไขมันอาจไม่ใช่วิธีที่ตอบโจทย์สำหรับทุกคน โดยเฉพาะกลุ่มนี้:

• ผู้ที่มีค่า BMI สูงมาก (โรคอ้วน): 

การดูดไขมันไม่ใช่การลดน้ำหนัก จึงควรลดน้ำหนักรวมของร่างกายลงมาก่อน

• ผู้ที่มีผิวหนังหย่อนคล้อยมาก: 

ในกรณีนี้ การดูดไขมันอย่างเดียวอาจทำให้ผิวหนังยิ่งหย่อนคล้อย อาจต้องพิจารณาการผ่าตัดหนังหน้าท้อง (Tummy Tuck) ร่วมด้วย

• ผู้ที่มีโรคประจำตัวร้ายแรง: 

หรือโรคที่ยังไม่สามารถควบคุมอาการได้ ควรปรึกษาแพทย์อย่างละเอียดก่อนตัดสินใจ

การดูดไขมันในปัจจุบันถือเป็นหัตถการทางการแพทย์ที่มี ความปลอดภัยสูงมาก และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายทั่วโลก เนื่องจากมีการพัฒนาทั้งด้านเครื่องมือและเทคนิคยาชาที่ทันสมัย อย่างไรก็ตาม ความปลอดภัยจะเกิดขึ้นได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขสำคัญ 3 ประการ คือ:

• 1. สถานพยาบาลต้องได้มาตรฐาน: มีห้องผ่าตัดระบบปิดที่สะอาด ปราศจากเชื้อ มีอุปกรณ์ช่วยชีวิตฉุกเฉิน และเครื่องติดตามสัญญาณชีพที่ครบครัน

• 2. ทำโดยแพทย์ประสบการณ์สูง: แพทย์ต้องมีประสบการณ์ในด้านการดูดไขมัน

• 3. คนไข้ปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด: ทั้งก่อนและหลังผ่าตัด เพื่อลดโอกาสการติดเชื้อหรืออาการแทรกซ้อน

เพื่อความปลอดภัยและลดความเสี่ยง ควรเตรียมตัวดังนี้:

• งดยาและอาหารเสริม: 

โดยเฉพาะกลุ่มที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เช่น Aspirin, วิตามิน E, น้ำมันปลา (Fish Oil) อย่างน้อย 1-2 สัปดาห์

• งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์: 

อย่างน้อย 1 สัปดาห์ก่อนผ่าตัด

• งดทาสีเล็บ: (เล็บมือและเล็บเท้า) 

เพื่อให้แพทย์สามารถติดตามสัญญาณชีพ (เช่น ค่าออกซิเจน) ระหว่างผ่าตัดได้

กระบวนการหลักๆ ในการดูดไขมัน มีดังนี้:

1. การออกแบบรูปร่าง: แพทย์จะทำการวาด (Marking) บริเวณที่จะทำการดูดไขมัน
2. การให้ยาชา: เป็นการฉีดยาชาเฉพาะที่
3. การสลายไขมัน: ใช้เทคโนโลยี (เช่น Vaser) เข้าไปสลายไขมันให้เป็นของเหลว
4. การดูดไขมัน: แพทย์จะใช้ท่อขนาดเล็กสอดเข้าไปเพื่อดูดไขมันที่สลายตัวแล้วออกมา

การดูแลตัวเองหลังทำ

• การใส่ชุดกระชับ: สำคัญที่สุด ต้องใส่ตลอด 24 ชั่วโมงในช่วงแรก (ตามแพทย์สั่ง) และใส่ต่อเนื่องอย่างน้อย 1-1.5 เดือน เพื่อลดบวมและช่วยให้ผิวหนังเข้าที่
• การดูแลแผล: ทำความสะอาดแผลทุกวัน และนัดตัดไหมประมาณ 7 วันหลังทำ
• งดออกกำลังกายหนัก: อย่างน้อย 1 เดือน
• งดอาหาร: งดอาหารเสริม, แอลกอฮอล์, ของหมักดอง, ของดิบ อย่างน้อย 1-2 สัปดาห์

ไทม์ไลน์การฟื้นตัว

• 1-3 วันแรก: อาจมีอาการปวดระบม คล้ายการออกกำลังกายหนัก
• 5-7 วัน: เป็นช่วงที่อาจมีอาการบวมและช้ำได้
• 1 เดือน: อาการบวมยุบลงมาก เริ่มเห็นผลลัพธ์ประมาณ 50%
• 3 เดือน: รูปร่างเริ่มเข้าที่ชัดเจน เห็นผลลัพธ์ประมาณ 80%
• 6 เดือน: ผลลัพธ์เข้าที่สมบูรณ์ที่สุด ผิวหนังกระชับเต็มที่

• ผลข้างเคียงชั่วคราวตามธรรมชาติ: อาการบวม ช้ำ ตึงตึง หรือรู้สึกชาบริเวณผิวหนัง ซึ่งเป็นปฏิกิริยาปกติของร่างกายหลังถูกรบกวน จะค่อยๆ ฟื้นตัวกลับมาเป็นปกติเอง

• ภาวะแทรกซ้อนที่ป้องกันได้ (ผิวเป็นคลื่น บุ๋ม หรือไม่เรียบ): มักเกิดจากการดูดไขมันที่ไม่สม่ำเสมอ หรือดูดในชั้นที่ตื้นติดผิวหนังเกินไป ปัญหานี้สามารถป้องกันได้ง่ายๆ โดยการเลือกผ่าตัดกับแพทย์ที่มีประสบการณ์สูงและมีชั่วโมงบินยาวนาน

• ความเสี่ยงรุนแรงที่พบได้น้อยมาก (ภาวะลิ่มเลือดหรือไขมันอุดตันในเส้นเลือด): ความเสี่ยงนี้จะลดลงจนแทบเป็นศูนย์ หากเลือกทำในสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐาน

นพ.ชัยวิทย์ ด่านค้ามาก